۱۳۹۲ بهمن ۲۸, دوشنبه

گوگوش و ترانه ی بهشت - همجنسگرایی در هنر



گوگوش و ترانه ی بهشت - همجنسگرایی در هنر
هر اثر هنري فارغ از ماهیت و ارزش واقعی اش، بي ترديد بايد مورد نقد قرار گيرد. نقد به معناي نفي نيست بلكه بحث، تجزيه و تحليل و نگاه انتقادي به يك اثر هنري است. سبک سنگین کردن یک اثر از زوایای مختلف و سنجش و ارزیابی آن در مجموع می باشد. شفاف کردن و به پیش چشم کشیدن نقاط مثبت و منفی آن برای ارتقا هر چه بیشتر است. فرایند نقد و انتقاد، خود  موجب درك بهتر كاركرد عملي یک اثر در ساختار فرهنگي جامعه می شود و به طبع بستر مناسب تري براي شرايط تكويني آن و رشد فضاي هنري و لمس و ارتباط مناسب تري ميان اثر هنري در ابعاد گوناگون با مخاطب بوجود آورده و از پذيرش انفعالي، اجتناب خواهد شد. زیرا قرار نیست یک اثر هنری خود کلیشه و تابوساز باشد، برعکس پویایی یکی از انتظارات بدیهی در این مقوله است
در نمودار هندسي هنر، علاوه بر مخاطب، هنرمند و اثر هنري، جاي منتقد بويژه در جامعه ي ما گاه خالي ست. فارغ از مقوله ي نقد و منتقد، آنچه برجاي مي ماند، اظهارات شخصي و سليقه اي ست كه يا به طرفداري محض مي پردازد و يا به نفي و انكار مطلق. در غياب نقد تکويني، محتوايي و تطبيقي، خلق آثار هنري برتر تحصيل نخواهد شد. 
 هنر و اثر هنري شايسته است از معناي دروني شده ي مونولوگ قدرت فاصله بگيرد، با ناخودآگاه جمعي جامعه بياميزد، فاقد اعتبار و پذيرش بي قيد و شرط باشد. هنر و هنرمند نبايد با گام های مردم پیش برود و تابع کلیشه های موهوم باشد. بايد چند گام پيشتر رود، چراغ در دستش باشد، با هنرش خواه شعر، موزيك و تصوير، نه فقط تابو بشكند بلكه فرهنگي نو بسازد. 
 پيش از اين شاهين نجفي و شهره صولتي در آواز و شاعرانی در شعر و هنرمندانی دیگر در نقاشی، مجسمه سازی، انیمیشن، تئاتر و غیره تلاش در طرح نوگرایانه و ساختارشکن مضمون همجنسگرایی نموده اند. اما به جرات می توان گفت "گوگوش" از جایگاه ویژه ای برخوردار است که ترانه اش را ممتاز و متمایز می کند. چرا؟ برای اینکه او محبوب میلیون ها ایرانی ست و قلب ها را بی تردید تکان داده و ذهن ها را به فکر واداشته است. نه از منظر فلسفه و سیاست بلکه از آنجا که او هنرمندی مردمی است. هر چند به هیچ وجه قصد قضاوت اخلاقی نسبت به شخصيت فردي او را ندارم و اساسن اعتقادی هم به چنین تئوری ندارم چرا که به هیچوجه با ترازوی بی کفایت "خوب" يا "بد"  نمی توان در باره ی افراد قضاوت كرد، بلكه اين عمل فرد انسانی است كه مورد سنجش قرار مي گيرد و در اینجا با جرات اعتراف می کنم که "گوگوش" جسورانه اثری را به جامعه ی همجنسگرایان تقدیم کرد هر چند این ترانه را سال پیش اجرا کرده بود بی آنکه انگیزه ای در وصف عشق همجنسگرایانه داشته باشد. با این وجود این کار او یعنی تقدیم ترانه به جامعه ی انسانی همجنسگرایان قابل ستایش و تقدیر است.

تابو شكني و تلنگر به مناسبات كهنه يكي از قابليت هاي اثر هنري ست. به هر ميزان قادر به نقض كليشه هاي سنتي و مناسبات غيرانساني شود، به همان سطح ارزش هنري دارد. 
در بخشی از شعر به خوبی پیداست که "عشق" مورد نظر "تابوشکن" است، خواه همجنسگرایانه باشد و خواه خارج از حوزه ی ازدواج و بافت های کهنه ی تنیده شده بر ساختار فرهنگی جامعه. این عشق خلاف کعبه می چرخد. برای کندن از برزخ، به دنیا گریز می زند و بهشت را اندازه ی خود نمی داند. تابوشکن است و ارزش هنری اش نیز دقیقن در همین جاست. اما باید توجه داشت هرچند فرم جدیدی را عرضه می کند اما قادر نیست به عمق شکست یک رفتار جنسیتی کلیشه شده به صراحت و روشنی بپردازد. به ذهنیت سنتی جامعه اعتراض کرده اما موفق به ارائه تصویری نو و شفاف نشده است.  
شعر به اندازه ی کافی زنانه نيست، اصلن زنانه نیست. اگر عنصر تصاویر ویدئویی را از آن بگیریم فاقد بیان صریح در مضمون همجنسگرایی به طور عام و همجنسگرایی زنانه به طور خاص می باشد. 
هر چند معتقد به قالب های ارزیابی یک سویه نیستم اما نگاه به اثر هنری می تواند مضمونی هم باشد یعنی مخاطب از خود بپرسد "خب... این ترانه چه چیزی را می خواست بیان کند."
روشن است که یک اثر هنری بیانیه ی سیاسی نیست قرار هم نیست باشد، زیرا یک اثر هنری مختصات زیباشناسی ویژه ی خود را می طلبد که شایسته نیست به هیچ بهانه تقلیل یابد. در عین حال آن را نمی توان مستقل از عنصر فرهنگ سازی، به پدیده ای تک سلولی تبدیل نمود. ماده ی خلق یک اثر هنری تنها خواننده و صدایش، ابزار موسیقی و شاعر و واژه هایش و تکنیک تصویر و ویدئو نیست بلکه عناصری همچون تخیل، مضمون، فرم و سبک و  تم و ... در بیان موثر آن کاملن دخیل هستند.  
و اما نقطه ی اوج این شعر زیبا این بیت است:
منم میدونم این احساس  ...  نباید باشه اما هست
کدام احساس نباید باشد، اما هست؟ چرا هست؟ چرا نباید باشد؟ چقدر خوب که شاعر توانسته این پرسش را در ذهن مخاطب بپروراند.
شعر این گونه شروع می شود:
از این بیراهۀ تردید  ...  از این بن بست میترسم
من از حسی که بین ما  ...  هنوز هم هست میترسم
حس تردید... وجود بن بست.... حس ترس...! بله .. همه ی این ها هست. چرا؟ در جامعه ی سنتی که حتا عشق میان زن و مرد خارج از حوزه ی ازدواج تابوست... در فرهنگی که بکارت ارزشی فرای انسان، عشق و احساسات انسانی دارد... در ساختار مناسبات اجتماعی ی که زن نمی تواند ابتدا به ساکن به طور علنی به یک مرد ابراز عشق کند، آیا نباید یک زوج همچنسگرا، خواه دو زن و یا دو مرد، از احساسی که دارند بترسند. قطعن بله. وقتی قوانین حکومتی آنها را شایسته ی عدم و اعدام می داند علیرغم اینکه واژه ی "همجنس باز" را به "همجنسگرا" تبدیل کرده است. این بازی با واژه ها در نظامی همچون حکومت جمهوری اسلامی تنها یک شوخی ی بسیار تلخ است. نفس خشونت را با همین ترفند تشدید می کند. جامعه و فرهنگ و مناسبات اجتماعی نیز از سویی دیگر دست به دست رویه ی قانونگذاری داده و انسان همجنسگرا را با چالشی مواجه ساخته که هستی ی انسانی ی همجنسگرایانه ی اش را سخت برآشفته است.
هویت و هستی همجنسگرایانه قدمتی به اندازه ی تاریخ دارد و حق طبیعی بشر است و باور کنید این هوموفوبیاست که بیماری است زیرا محصولش نفرت و خشونت بر علیه انسان هاست. جهانی انسانی را آرزو می کنم سرشار از آزادی... آنچه که به شوقش از زندان ها، رنج ها و شکنج ها گذشته ایم بی آنکه رویاهامان رنگ سردی و ناامیدی بگیرد. 
پرسش من این است ... آیا زمان آن نرسیده که از باورهای غیرانسانی فاصله بگیریم  و حق چگونه زیستن را به هر انسان بسادگی بپذیریم. به خرد و عشق باور بیاوریم و زندگی را با تمام معنای خود زندگی کنیم و البته بگذاریم زندگی کنند آن گونه که قلبهاشان هدایتشان می کنند. رنج و دغدغه را بر هیچ انسانی تحمل نکنیم. شایسته نیست انسانی به خاطر ناآگاهی ما در تلخی و دروغ زندگی کند. 

مهناز قِزِلٌو
هفده فوریه دوهزاروچهارده - استکهلم  


"هراس"
در آینه، هزار بار هم که نگاهش کنم
روی برمی گرداند و از من دور می شود
دلهره ام می گیرد
آه... باید اعتراف کنم
نقاب زده ام
و دیگر خسته ام
چقدر لابلای هاشورِ واژه ها بِدَوَم
سرگیجه بگیرم
این رقص، مرا از من دور می کند
نمی گذارید خودم باشم
از این نسخه های کپی شده
عق تان نمی گیرد
بیهوده خواب دیده ام
این باران ها، حتا مرا خیس هم نمی کنند
کاش جرات می کرد
و روی یک نیمکت سیمانی می ایستاد
و بال هایش را باز می کرد
تا بدانید 
دارید ویران اش می کنید
میان تاریکی ی فانوس های خاموش
خم شده
سقف آرزویتان جقدر کوتاه است
روی شانه های برف
اشک های زنی چکیده است
که دل به زنی دیگر سپرده است
تو می ترسی
او پنهان می شود

 مهناز قِزِلٌو/هفده نوامبر دوهزار و سیزده - استکهلم

۱۳۹۲ بهمن ۶, یکشنبه

فرانرم گرايان - قوانين حكومتي و تابوهاي فرهنگي جامعه




به بهانه ي مصاحبه با يك همجنس گرا

از يك سو به دليل فقدان آگاهي و اطلاعات ضروري در جامعه ايران و از سويي ديگر وجود قوانين همجنس  گراستيز حكومتي، فرانرم گرايان به شدت از تناقضات قانوني و فرهنگي موجود در رنج هستند. عليرغم اينكه همجنسگرایی سال‌ هاست از فهرست بیماری‌ها و اختلالات روانی حذف شده و حقوق این گروه انسانی در بيانيه ي حقوق بشر با عنوان "يوگياكارتا" توسط برجسته ترين حقوقدانان بين المللي قانونگذاري و برسميت شناخته شده است، متاسفانه در ايران به علت عدم دسترسی به اطلاعات و دانش روز و عدم ارتباط آزادانه با دنياي مدرن و متمدن و همچنين به دلیل سانسور و فقدان آزادي بيان و ديگر موانع بر سر راه آگاهي، همجنسگرایی همچنان به عنوان یک تابوی اجتماعی نگاهداشته شده است.
جدا از مسئله حقوقی که  از اهميتي خاص برخوردار است و باید از گرايش و هویت همجنسگرایی در قوانین جرم‌زدایی شود، به نظر مي رسد ضروري است براي روشنگري و افزايش آگاهي در اين زمينه، اقدام به یک کار وسیع فرهنگي و اجتماعی نمود. به همين دليل با هومن خاني پور به گفتگو نشستم.
هومن خاني پور، عكاس خبري و طراح صحنه و دستيار طراح لباس، يك همجنس گراست كه اخيرن از ايران به كشور كانادا مهاجرت كرده است.

او خود مي نويسد:
"فکر نمی‌کنم بشه گسترۀ تناقض‌های فرهنگی و اخلاقیِ وطنی رو برشمرد! اما تناقض‌هایی که به عضوی از اقلیتِ جنسیتیِ این جامعه تحمیل و در اعماقِ تفکرش تزریق می‌شه، صورت و شکلی داره که برای شخص من همونقدر که بارها به گریه‌ام انداخته، (عملی سخیف که بر خلافِ آرمان‌های مردانگی، خیلی وقتا ازم سرمیزنه!) گاهی رودۀ سالم هم در دلم نمی‌ذاره و کلی می‌خندم.وقتی از بچگی‌هام حرف می‌زدن، می‌گفتن که هومن یه جِنتِلمنِ کوچولویِ مودب و ساکت و با شخصیت بود.
زمانی که دست راست و چپم رو شناختم، کسایی که اون تعریفا رو می‌کردن، هنوز دل‌خوش به خاطراتی بودن که با ذهن کودکانه‌ام براشون ساخته بودم. در اون سال‌های برزخگونِ بلوغ، جِنتِلمَن کوچولو ساکت‌تر شده بود.
هفده یا هیجده ساله بودم که رفتم پیشِ دکتر خانوادگیمون و خیلی مودب و محترمانه بهش گفتم: «آقای دکتر شبا وقتی خواب سکسی می‌بینم، توی خوابام فقط مردا هستن و هیچ زنی نیست!» دکتر هم در سکوت کامل و خیلی مودبانه برام قرص تِستِستُرُن نوشت؛ ولی باز هم خواب همجنس‌هام رو می‌دیدم، تنها اتفاقِ جدیدی که افتاد، این بود که «پیرهن زیرا و عرق گیرا» یِ بیشتری رو طناب مینداختم و جمع می‌کردم! روانِ دکتر جون که شاید فوت کرده باشه به شادی، نمی‌دونست خرمن بلوغم رو آتش‌زاتر کرده بود و در اون سال‌ها منم مثه اون نمی‌دوسنتم دردی ندارم که دوای اون رو بشه روی کاغذِ نسخۀ دکترا نوشت. و من هنوز مودب بودم!
مودبِ داستانِ ما وقتی رفت سربازی، برای پاس‌داشتنِ این برچسب، شبایی که باید تو پادگان می‌موند و نگهبانی می‌داد، یا کتاب می‌خوند یا تظاهر به کتاب خوندن می‌کرد تا با نگه‌داشتنِ فاصله‌ای مودبانه، هم‌خدمتیاش هم فکر نکنن خودش رو می‌گیره! آنقدر مودب و محترم بود که پاس‌بخشا نمیومدن برای تحویل گرفتنِ پستِ نگهبانی، بیدارش کنن یا موقعِ نگهبانی دادنش بِرَن سرکشی؛ می‌دونستن که خودش بیدار می‌شه و می‌ره سرِ پستش.
یک سال و نیم بعد از تموم شدنِ خدمت سربازیِ من و یکی از اون پاس‌بخشا، برای اولین بار بهش گفتم که چقدر دوستش دارم و بعد از اولین خلوتی که دست داد، اولین جمله‌ای که بهم گفت، این بود: «هومن اصلا فکر نمی‌کردم تو اینجوری باشی، آخه تو خیلی مودبی! و آنگاه من لال شدم!»
اواخرِ دهۀ هفتاد و اوایلِ دهۀ هشتادِ شمسی بود، من شاعری با بظاعتِ کمِ ادبی و غرق در نقاشیِ رنگ و روغن بودم و دنیایِ مجازی مثلِ فرشته‌ای در کنارم، کمکم می‌کرد که در دنیای واقعی، هنوز هم مردِ جوانی مودب و محترم، جلوه کنم!
یاهو مسنجر و اتاق‌های گفتگویش بود و تک بیت‌هایی از غزل‌های حافظ که اونجا می‌نوشتم، تا شاید کسی رو به دامِ دلم بندازم. البته که کسی در دامم نیفتاد و تنها تصویرها و خاطراتی باقی موند که می‌تونم به جرات بگم نود درصدشون فقط رنج و دردی مزمن و روانی به جا گذاشتن.
در اون سال‌ها با آقایی چت می‌کردم که بعد از دیدنِ عکسامون، از هم خوشمون اومد، کمی که گپ و گفت کردیم، یهویی به من گفت: «ببین تو خیلی مودبی، من نمی‌تونم با تو کاری بکنم.» و صورتکِ خداحافظی رو ارسال کرده و نکرده، رفت که رفت!
نمی‌تونم بگم شاخ در آوردم، آخه قبلاً هم بهم گفته بودن خیلی مودبی و بهت نمیاد از این کارا بکنی! اما اعتراف می‌کنم دودی که از عضوِ شریفم بلند شد رو خوب حس کردم!

تصورش رو بکنین کسایی مثه خانواده و دیگرانی که می فهمن همجنسگرا هستی، شما رو به خاطر چیزی که هستین، بی‌نزاکت و بی‌ادب خطاب کنن (که البته مودبانه‌ترین توهینیه که به زبان میارن) و کسایِ دیگه‌ای که می‌خوای باهاشون بی‌ادبی کنی، بهت بگن نه تو به دردِ این کارا نمی‌خوری، خیلی مودبی! قول می‌دم از همچین سرگیجه‌ای احساس می‌کنی به مرضی مثه سلاطون دچارت کردن!

الان که به گذشته نگاه می‌کنم، می‌بینم که اون عاشق شدنا و پیچ و خم خوردنایی که توی دالانای حس و هوس اتفاق افتاد و قربانی شدن و قربانی کردن‌های فرهنگی در اون سرزمین، من رو با خودم و دیگران صادق‌تر کرده. مثه اُملتی که حسابی روی تابۀ داغ، از این رو به اون روشده، احساس می‌کنم به پختگی نزدیک‌تر شدم و دیگه نمی‌خوام بدونم مودبم یا نه، من فقط یه انسانِ همجنس‌گرام."
--------------------------------------------------------

مشکلات فرانرم گرایان در ایران چیست. چرا فرانرم گرایی جرم است. جرا فرانرم گرایان (در این مصاحبه، همجنس گرایان) ناگزیر از ترک ایران می شوند و در این راه با چه دشواری هایی روبرو هستند
گفتگوی "مهناز قِزِلّو" (زندانی سیاسی سابق و فعال حقوق فرانرم گرایان)
با "هومن خانی پور" (عکاس خبری و طراح صحنه و دستیار طراح لباس و همجنس گرا که اخیرن از ایران به کشور کانادا مهاجرت کرده است) .


مهناز قزلو
بيست و. پنج ژانويه ي دوهزار و چهارده - استكهلم

حوالی فردا


مهناز قزلو

بگذار درختان راه بروند
پايبند فصل كه باشي
زمستان مكث مي كند
در نقطه نقطه ي بودني كه وزن ندارد

حوالي ي فردا
يادم باشد پاورقي خاطره اي را خط بزنم
صداي ترك خوردن درياچه ها مي آيد
و فاصله ها پر از وسوسه اند

نه ستايش، نه انكار
در كابوس زخمي ي زندگي دوام آورده ام
در فضيلت رنج و شادكامي
انگار مرگ هم عادلانه نيست

١٥ ژانويه ي ٢٠١٤



۱۳۹۲ دی ۲۲, یکشنبه

نفرت در هنرِ تنزل یافته ی مجاهدین خلق


هيچ بر آن نبودم در نوشته هايم از نفرت بگويم. برآن بودم هماره از عشق بنويسم، آنچه كه كم داريم و از اينروست كه غم داريم.

“گر عشق نبودی و غمِ عشق نبودي
چندين سخنِ نغز كه گفتی كه شنودی
ور باد نبودی كه سرِ زلف ربودی
رخساره ی معشوق به عاشق كه نمودی”
(شهاب‏‌الدین سهروردی, فی حقیقة العشق یا مونس العشاق)

عشق، جوهره‌ی هستی و علتِ بودن و زيستن است. شاعر را می شود از شعرش شناخت، شعر، تصويرِ شاعری است كه آگاهانه به سراغِ  پديده ها و مسائل می رود. آينه ای ست در برابرش تا نگاه، نگرش و باورش را بشناسيم و دريابيم چگونه مناسباتِ انساني را با پيرامونِ خود تنظيم می كند.
سال ها پيش يك ترانه ی آلمانی شنيدم به نامِ "دوستت ندارم ich liebe dich nicht"  برايم اين نوع از بيان در غالبِ ترانه، تا حدی تازه و حتا ناباورانه بود. فردِ انساني ممكن است به طورِ منفرد احساساتِ متفاوتی را تجربه و در اشكالِ مختلف آن را بيان كند، اما تكليفِ يك نهادِ سياسي، داستان ديگري ست. تراوشاتِ هنريِ! يك سازمانِ سياسی اساسن نمي تواند مبتني بر واكنشی بي منشأ باشد. ترانه‌ي "كلكسيون" اجرای گروهِ موزيكِ "اشرف"، نمادی برآمده از درونی ترين زوايای باوری ايدئولوژيك و مناسباتِ مسلط بر ساختارِ يك نهادِ سياسی به نامِ سازمانِ مجاهدينِ خلق است.
فرهنگِ واژگانی در اين ترانه كه خطاب به منتقدين موردِ مصرف! قرار می‌گيرد، به طرزِ غم انگيزي، خبر از فاجعه اي اسفبار مي دهد كه نبايد از كنار آن بسادگی گذشت. ترانه‌ی "كلكسيون"، مانيفيستِ مجاهدين خلق است در گذار از انقلابِ ايدئولوژيك. تلاشی شكست خورده و نخ نما از فرهنگ سازی ی ويرانگر.... نفیِ منتقد.. و حذفِ مخالف....!
واژگانی كه در رٌپ رٌپه ی موسيقايی ی هيستريك اش بر چشم های روشنِ آفتاب، سايه می كشد و در ضرب آهنگ های نبضی پريشان، تلخ رودِ لحظه های نابِ بيداری را به حفره های بی پايانِ فراموشی، به مردابِ نفرت می راند. برزخی متروك كه چون تيغِ حريقِ خاكستر بر باغِ بيداری، زمزمه ی مرگ می پاشد. جهانِ بي رنگين كمانی كه طاقتِ باران ندارد.
موسيقيیِ رپ، موسيقیِ اعتراض و انتقاد است و نه شيوه ای در ردِ نقد و انكارِ منتقد. تاريخِ موسيقی ی رپ، نشان از تثبيتِ سبكی مردمي در بيانِ عصيان و اعتراض در برابرِ تبعيض و نابرابری های اجتماعی دارد. اينكه از سبكی اعتراضی همچون موسيقی ی رپ برای نفی و حذفِ منتقد بهره برداری شده، خود بدعتی ست كه ابزارِ نقد را وسيله ی اهانت به ساحتِ انسانی ی منتقد ساخته و گوش ها را به طاق لعنت می کوبد.
"كلكسيون"، بركه ای ناگاه تاريك و بي طربی ست كه دودفامِ زخمی ی زهرآلودِ بغضِ پر كينه اش را به يكباره بر صورت خورشيد تفو مي كند.
اين ترانه با رويكردِ تفسيرِ جامعه شناختی، ضد اگزيستانسياليستی ست و بشدت مبتني بر عنصرِ ايستايی، تماميتِ مفهوم خود را در يك چرخشِ تاريخي به قعرِ طيفی فسيلی پرتاب می كند و با خود نه نشانِ عشق دارد و نه رنگِ آزادي، برعكس تلنباری از حسِ مزمن و طاعونی ی نفرتی ست كه عجبا، اتفاقن بر منتقدينِ شوريده بر حكومتِ اسلامی تمركز دارد! پنجره ای كه بر روی هيچ هم گشوده نمی شود. ديوارِ بيزاری ست و تبلور شكست و وحشت و ويرانی، از آن دست كه تعبيری وارونه از واقعيت می دهد. تراكمِ تيرگي در واژه واژه ی آن غلظت می گيرد.
لفظِ تهديدآمیز در اين نفرين نامه! چون لكه ی سياه و شومی از پلك های بازِ آگاهی و انتخاب فاصله گرفته و گويی ارتفاعِ نگاهِ تهی اش تا همين امروز هم نخواهد كشيد. سمبلی ست از جغرافيای بی طراوت مرگ و نيستی. غروبِ قاصدکی كه پيامِ ظلمت دارد و چراغی را بر نمی تابد. عنكبوتی زرد و زهرآگين كه در پيله ی خودمحوری، تابوت خود را ميخ كوبيد.
اینکه چه شد سازمان مجاهدین خلق این ترانه آهنگ را که توسط گروه موسیقی "اشرف" اجرا و در سایت های رسمی و غیررسمی اشان منتشر شده بود، بسیار سریع جمع آوری کردند سوالی ست که باید البته خودشان پاسخ گو باشند!! اما گمان می رود طبق روال معمول اینان تنها آلترناتیو!!!) مسئولیت هیچ امری را برعهده نگرفته و خود را پاسخ گوی احدی نمی دانند!
----------------------------------------------------------
لینک ترانه ی کلکسیون
متن ترانه‌ی کلکسیون
خواننده روزبه
یادمه اون عقاب اوج کوهسارو
که دید اون کلاغ سالخورد و لاشخوارو
وگفت بیهده به بال م پر من میپیچی
زیر سقف ارمان من تو هیچی
عمر تو دراز با لجن هماعوش
هست روی تو سیاه خو گرفته با لوش
ولی من عمر کوته و همیشه بی نشونم
من چریک تیز بال اسمونم
حالا از فضای داستان خانلری
میرسیم به حرفهای واقعیتری
حرف این جماعت تو عافیت لمیده
تیغ شیخ تیز کرده خون ما مکیده
لمپن سیاسیای فیس بوکی
اون عروسکای رژیم خوکی
گند مال ملاهاست سر تا پاشون
حالا میگیرن فیگور اپوزیسیون
پس اینجا واقعا باید گفت که
میمون هرچی زشتر
اداش بیشتر
برقصه هرچه بهتر
شاباش بیشتر
میمون هرچی زشتر
اداش بیشتر
برقصه هرچه بهتر
شاباش بیشتر
ما در اینجا
با کلکسیونی از
ته کشیده و بریده و عتیقه و
عده ای تو آبگند شیخ و شه تپیده و
دریده و جویده و مواجهیم
یکیشون بمصداق بره عزیز لاجوردی
که سال شصت کرده با کمیته کوچه گردی
بود و در کمال نامردی
آری این پلشت
نامزدش رو لو میداد و زیر هشت
بقیه رو جلو میداد و با یک کشیده داده جا خالی و
افتاده به دست و پای خلخالیو
حالا با قمپز و قرشمالی
این نم کشیده کبریت بی خطر
شده دو آتیشه مدافع حقوق بشر
دنیا رو ببین واقعا
نمونه بعدی
یکی نرینه شاعر رسوب کرده در معابر فرنگ
تاجر گرفته قاچ زین تاجر آخوندهای فاجر دبنگ
شعر میسراید از مسیر روده
باب تازه ای در هنر گشوده
فاعلات و فاعلات و بی خجالت
شعر میگه در مناقب خیانت
زندگیش همچو قافیه است با ندامت
با رذالت
نمونه بعدی
دکتر روانپریش
با داداش ناتنی ش
شد به دمب کافه های قرن بیست و یک سریش
آره عقده مصاحبه با بی بی سی خرش کرد
عشق بچه معروفی خاک بر سرش کرد
از فشار بار فردیت قرمبید
سوزن واواک رسید و پنچرش کرد
فک طلای جوشی تمام بحثهای آنتی اپیزمنت
حالا جاده صاف کن ایه الله آدولفه با پنج شیش سنت
اهای رسانه ها یکی بره این بابارو تحویل بگیره الان سکته میکنه
بدونین ایرانو میشناسن با کوچیک خان
نه با تفاله هائی چون خالو قربان
آره تاریخ پاسخ شمارو میده
سرنوشت خائنا رو کی ندیده
حالا چون نجابت مجاهدین زیاده
میکنی هی تو سوء استفاده
فحش بم بده هی بزن فک
فحش تو نباشه بخودم میکنم شک
---------------------------------------

مهناز قِزِلٌو
یازده ژانویه ٢٠١٤ / استکهلم
Mahnaz_ghezelloo@hotmail.com



زمزمه هاي اَبر
تصويرِ عريانِ چشم هاي يك زنداني ست
كه بايد خود را به باران برساند

گاه سردتر از مرگ
موهايم را بافته ام
تا در انگاشت هاي ناموجه مبهم
ديوارها دست از سَرَم بردارند

خاكستري ی يك شوق
از ميانِ آوازهاي بي سرپناه
عشق را جستجو مي كند
و من همواره در ظرفيتِ زمان
زني را دوست داشته ام
كه آن سوي جهان، درنگ مي كند

چگونه دل به دريا بزند دريا
پشت كدام لحظه ي بوسه سَرَك بكشد
آه... قلبِ من، امروز هم درست نمي زند
 
مهناز قزلو
٩ ژانويه ٢٠١٤- استكهلم
 


 


کاش آسمان بِدَوَد دنبالِ آفتاب
و عاشقانه هایم را به او دهد
تا برایت بیاوَرَد

کاش بهار را می شد دوخت
به زنگوله های روشنِ برف
تا پشتِ سرِ خود، پاییز
برگ ها را جا نَگذارَد

یکی مرا گم کرد
میان بوسه هایی که تب داشت
من نیفتادم
اتفاق بود تِلوتِلو می خورد









مهناز قزلو
٤ ژانويه
٢٠١٤


كلاغ هاي قبرستان
يكسره خواب سيمرغ شدن مي بينند

مرغ دريايي، لاشه اش را هم نمي دهد به تو بو كني
آش ات را به هم بزن
و دخيل ببند
به آيه هايي كه شان نزول ندارند

چند عاشق را مترسك كرده اي
مرگ چند مترسك عاشق را به تماشا نشسته اي
مزارع را به تباهي كشانده اي

زمستان ما هم خواهد گذشت
اما... نه در كنار ساحل هاي سرد
 
مهناز قزلو
سوم ژانويه ٢٠١٣



تك سرفه هاي اندوهي كه تب دارند
خواب هايم را سياه كرده اند
بيا برگرديم به آخرين نگاه

تلخ، لابد كنايه ي عدم است
كه ضجه مي زند در واژه هاي مدام

پنجره هنوز زانو زده در ساحل بهانه هاي گيج
با نگاهي دست نخورده
ديگر مثل خودت نيستي
افتضاح ترين پايبندي ات به مرگ

حشره ها و هرزگي اشان بر تن هاي عريان
آهسته گريه ام مي گيرد تا تو را نقد نكنم
اما ادامه ي جنون
نيش هاي تو بود بر حنجره ي من

جاي خالي سردرگمي
در دقيقه هاي اكنون
زن را توي چايي مي ريزد
از شاخه ها ي بيراهه اي نامرئي


مهناز قزلو
يكم ژانويه ٢٠١٤- استكهلم
مراسم وداع با مادر سلاحی
استکهلم / سوئد


۱۳۹۲ دی ۹, دوشنبه






مهناز قزلو

چرا وقتي بايد حرف بزني
خفقان مي گيري
سكوتي رذيلانه
قل قلك ات مي دهد، هان!

اسمم را مدام خط مي زني
اما... من اينجا ايستاده ام
و چشمهاي بسته ي تو
حضور مرا نفي نمي كند

تو همچنان از خودت دور و دورتر مي شوي
آنقدور دور كه ديگر شبيه "هيچكس" شده اي
خاطرت باشد حفره هاي خالي احساس
با دروغ پر نمي شوند
و هيچ قايقي بي سرنشين
به آنسوي آرزو نمي رسد

تو در خود پكيده اي
مثل جسدي كه بر آن كافور پاشيده اند
و لبخندت آنقدر مصنوعي ست
كه مصاحبه هاي تلويزيوني و حساب هاي بانكي
معني آن را مي فهمند
قيمتت خيلي ارزان ست

روي نام ياران من راه مي روي
و لذت سكرآور پول و نام
بي تاب ات مي كند
نمي دانستم يك روز
گلوله ها و طناب ها
براي آشغال هايي مثل تو
كيسه هاي زر بدوزند

٢٨ دسامبر ٢٠١٣- استكهلم





مهناز قزلو

دستتان را از دهان مريم برداريد
خفه اش كرديد، آي....
بگذاريد حرف بزند
بگذاريد بگويد هرگز باكره نبوده
عاشق بوده، عاشق.... مي فهميد؟
و در اولين همآغوشي ي شگفت انگيزش
مسيح مفلوك را زاييد

بگذاريد حرف بزند
و از رعشه هاي لذتبخش اش از بوسه ها بگويد
هنگامي كه قداست كاذب
اندامش را با شهوتي عصياني
در آغوش مي فشرد

مسيح، مرده به دنيا آمد
آنكه بر فراز تپه هاي جلجتا مصلوب شد
عشق بود
با سيب سرخي در دست

موعود، فسيح را جشن مي گيرد
بي خبر از آنكه شان نزولش، از خود عبور كردن بود
وقتي در هفت روز فطيرخوران
به ارض كنعان رفتند
در دوران زجر
در شامگاه نيسان

دروغتان نه عهد جديد را مي شناسد
نه رستاخيز از قبر برخاستن را
و در كنيسه ها، پارسايي
نخل فروافتاده اي ست
كه در هيچيك از اوراد ديني يافت نمي شود
و حواريون پيوسته خون او را
با نان و شراب تاق مي زنند

آنكه شبانگاه بر كوه زيتون به مناجات برخاست
باز هم عشق بود
عقوبتي كه به باغ جتسماني منجر شد
يهودا تمام شب خواب بود
شما خود جليل را بر دوش عشق نهاديد

در تمام جمعه هاي نيك و شنبه هاي مقدس
مردگان را تدهين كردند
اما عشق را نيافتند
عشق از قلب ها گريخته بود

٢٤ دسامبر ٢٠١٣





مهناز قزلو 

چقدر فاصله داريم
هر چقدر هم كه راه برويم 
به هم نمي رسيم
طرف شب را گرفته اي 

به خودت كه پشت كني 
مرا خواهي ديد
روي نبض عشق راه مي روم
و دلم نازك است
و آنقدر نامرئي زندگي كرده ام
كه رنگ سرخ از خونم پريده است

چقدر بد كه نمي توانم دردودل هايم را
روي شانه ي كسي گريه كنم
و تو!
چقدر بد كه شانه هايت
با هيچ اشكي خيس نشده

قلب من گاه يك اتفاق بود
هرگز خود را انكار نكرده ام
چرا مي هراسي "راز" من "قدرت" شود
تو هم فرصت غرور را از من مي گيري 
و طعم پاييز را يادم مي آوري

ديگر نگران حوصله ي انتظار نيستم
نگران هر چه مي خواهي باش
نگران من نباش
رك تر از اين نمي شد
دلواپسي ام رنج بكشد

خيال كردم با طولاني ترين سفرم 
در نقطه ي ديدارت خداحافظي كردم
افسوس ... هيزم خواب يك برگ 
خيال سردي بود
مثل گل هاي قاصدك قصه هاي تو

فراموش كن
شعر من 
جاي خيلي چيزها نيست

٢٢دسامبر ٢٠١٣





با "شهریار دادوَر"
شاعر:
گیرم که در باورتان
به خاک نشسته ام
و شاخه های جوانم از ضربه های تبرهاتان
زخمدار است
با ریشه چه می کنید ؟
گیرم که بر سر این بام
بنشسته در کمین پرنده ای
پرواز را علامت ممنوع می زنید
با جوجه های نشسته ی در آشیانه
چه می کنید ؟
گیرم که باد هرزه ی شبگرد
با های و هوی نعره ی مستانه
در گذر باشد
با صبح روشن پر ترانه
چه می کنید ؟
گیرم که می زنید
گیرم که می بُرید
گیرم که می کُشید
با رویش ِ ناگزیر ِ جوانه
چه می کنید ؟

۱۳۹۲ آذر ۲۷, چهارشنبه


يك گزارش و يك استمداد بشردوستانه

گزارش جلسه ي ديدارم با "احمد شهيد"، گزارشگر ويژه ي حقوق بشر سازمان ملل درامور ايران، در روز پانزده دسامبر را که ضمن صرف ناهار و نيز جلسه ي جداگانه اي به مدت نزديك به يك ساعت با وی در محل اقامت ايشان در آمستردام داشتم، به منظور طرح یک استمداد بشردوستانه ارائه می دهم. موضوع گفتگو طرح وضعيت "فرانرم گرايان" (همجنس خواهان و ترانس جندرها و ...) در ايران بود. محورهای مطرح شده از این قرار است:
١. معرفي خود: (زنداني سياسي دهه ي شصت و هفتاد) - (فعال حقوق بشر و فرانرم گرايان)
٢. پيشينه ي تحصيلي: (ليسانس زبان انگليسي در ايران) - (جامعه شناسي، تاريخ و مذهب در سوئد) - (فوق ليسانس Master of Business Administration در انگليس)
٣. بررسی تطبیقی "اصول يوگياكارتا" به عنوان حقوق بشر بين الملل در رابطه با گرايشات جنسي و هويت هاي جنسيتي كه در سال ٢٠٠٦ توسط حقوق دانان عالي رتبه و برجسته ي جهان پيشنهاد و به اتفاق آرا به تصويب رسيد، در مقايسه با قوانين جزاي حكومت ايران و ارائه چند فاکت در این زمینه مطابق با مفاد اصول فوق
٣. طرح تجربيات و مشاهدات عيني در رابطه با وضعيت فرانرم گرايان هنگامي كه خود هنوز در ايران بودم. 
٤. عمل هاي تغييرجنسيتي در ايران 
    الف. ناگزير بودن همجنس گرايان به تن دادن به عمل تغيير جنسيت:
-          در صورتي كه بخواهند علني شوند
-          یا از حداقل هاي حاشيه ي امنيتي حقوقي و قضايي برخوردار باشند. 
   ب. اين عمل هاي تغيير جنسيتي، فاقد استانداردهاي پزشكي مي باشند و غالبن منجر به ضايعات شدید رواني به فرد و يا منتهي به خودكشي او مي شود. (عطف به فیلم – مستندی که در تلویزیون ایران پخش شده و نیز تحقیقاتی که تاکنون فعالین حقوق بشر انجام داده و آن را مستند کرده اند.)
٥. طبق مفاد قوانين مجازات هاي اسلامي (قانون جزای ایران)، فرانرم گرايي جرم محسوب شده و فرانرم گرایان در معرض خطر دستگيري و اجراي حد شلاق (صد ضربه) بوده  و پس از چهار بار اجراي حد شلاق، مستحق اعدام مي باشند، علیرغم اینکه کشور ایران بسیاری از میثاق ها و کنوانسیون های حقوق بشری را تاکنون امضا کرده که به معنای الزام این کشور به رعایت آنها می باشد.
٦. وضعيت و دشواري هاي فرانرم گرايان پناهنده ي ايراني در تركيه (در انتظار پذيرش و انتقال به كشور سوم) 
٧. ارائه ي گزارشات مستند در باره ي نقض حقوق فرانرم گرايان در جمهوري اسلامي و موارد دستگيري، زندان، شكنجه، شلاق و اعدام. 

یک استمداد بشردوستانه
از آنجایی که متاسفانه پس از سی و پنج سال همچنان ناگزیریم از نقض حقوق بشر در ایران بگوییم، در جهت هر چه مستندتر کردن جنبه های مختلف نقض حقوق بشر در ایران و حمایت از گروه های مختلف انسانی و در این مورد خاص "فرانرم گرایان"، به سهم خود آنچه مقدور باشد را انجام داده و خواهم داد و گزارش کتبی نیز به "احمد شهید" گزارشگر ويژه ي حقوق بشر سازمان ملل درامور ايران ارائه گردید. اما آنچه از اهمیت خاص برخوردار است اینکه در جهت هر چه بیشتر مستند کردن موارد نقض و تقویت جایگاه و نقش حقوق بشر تلاش کنیم. بنابراین از تمامی دوستان و هموطنانم که به انحا مختلف ممکن است درگیر این مسئله بوده باشند درخواست می کنم موارد و فاکت های مستند را با "احمد شهید" مطرح کنند. به ویژه کسانی که تجربه ی تهدید، دستگیری، زندان، شلاق و شکنجه داشته اند. همجنس گرایانی که به هر دلیل ناگزیر از عمل تغییر جنسیت بوده اند و گزارش مشکلات متعاقب آن. طرح و گزارش خشونت های قانونی توسط حکومت ایران نسبت به این گروه انسانی (فرانرم گرایان). موارد خودکشی فرانرم گرایان در اثر فشارها و تضییقات قانونی و اجتماعی به دلیل نقض بدیهی ترین حقوقی انسانی اشان و هر موضوع و معضلی که می تواند در تثبیت حقوق قانونی و انسانی افراد جامعه یاری رساند.

باتشکر
مهناز قِزِلٌو
هفده دسامبر دوهزار و سیزده - استکهلم





پفيوزها!

چرا چرتكه مي اندازيد
قلب را مگر مي شود شمرد

بادهاي خاكستري
طرف راست جاده را كه گرفتند
به گنگي رسيدند
همانجا كه تابلوي توهم ممنوع نزده اند

ببين آخر چه مي كشم من
كفش هاي يارانم را 
از جوخه هاي اعدام آورده اند
و خود به پاي اشان اندازه مي كنند
مهتاب را هم كه نقاشي كنند
جاي زخمهاي دلم هميشه باراني ست
و به صورتم سيلي مي زند

پاك يادشان رفته انگار
پاي هر دار نبض شان نمي زد 
از سر درد... نه! 
از انزالي زودرس در ارتعاش سرب
از انتظار واژه ي آتش
كه ابد هربار كه تاس مي انداخت
دلش هوري! مي ريخت
جفت هيچ نشود

سيزده دسامبر ٢٠١٣- استكهلم






پرسه هاي رويايي

آسان كه نيست
دوست داشتن را زندگي كني
و با تمام زخمهايت
تنها بماني
من از نيستي باز گشتم
و قلبم را زير باران گرفتم
نگاه كن
خورشيد هم سرش را پايين انداخت
دارد برمي گردد

پرسه هاي رويايي، بذر آتش اند
گماني كه بيهوده نيرنگ را نفرين مي كنند
در كرانه هاي طوفاني
بوسه از اندوه زيباي تو مي چكيد
پيش پا افتاده است
اگر بگويم دوستت دارم
اعتراف مرموز پل ها
مرا به تو نمي رساند

يازده دسامبر ٢٠١٣ استكهلم

۱۳۹۲ آذر ۱۹, سه‌شنبه

"یوگیاکارتا" و "فرانرم گرایی"


يكي از دغدغه ها ي زندگي ي من همواره بنا به دلايل مختلف، پدیده ي "فرا نرم گرايي" بوده، كه معادل واژه ی آن در زبان انگليسي "Queer" است و شامل همجنس خواهان یا همجنس گرایان، دوجنس گرایان، ترانس جندر و انواع دیگر هویت ها و گرایشات از این دست می باشد. در زبان فارسي براي واژه ي "Queer" اغلب از مترادف هاي "دگر باش" يا "دگرباش جنسي" و يا "اقليت جنسي" استفاده مي شود. اما واژه ي "دگرباش" داراي يك بار منفي است. پيشوند "دگر" مفهوم "غير خودي" را در ذهن متبادر مي كند. با تقسیم یک مقوله و پدیده ی انسانی به "خودی" و "غیرخودی" به نظر می رسد به نحوی غیرانسانی، حقوق شهروندی را برای "خودی"ها به طور خاص قائل شده  و "غیرخودی" ها را به حاشیه ی ناامن نقض برابری هاي بشری رانده ایم و آنان را در حیطه ی غیرمتعارف "بیگانه" برشمرده و ضرورت شمول حقوق انسانی را از آنان با القای تقابلی موهوم سلب کرده ایم و بدین گونه، پیشاپیش با قضاوتی ناعادلانه، مُهرِ "عدم پذیرش" را از سوی بقیه ی جامعه بر آنان زده ایم.
واژه ي "اقليت" هم فاقد قابليت كافي در ايفاي نقش معادل واژه ي "Queer" است، چرا که تاکنون در حکومت اسلامی با سواستفاده از این مفهوم، همواره شاهد سرکوب یا انکار "اقلیت" های مذهبی، "اقلیت" های قومی"، "اقلیت" های زبانی و "اقلیت" های جنسی و ديگر "اقليت" ها بوده ایم.
به منظور مطالعه ي اتيمولوژي، مترادف و تاريخچه ي اين واژه، به منابع معتبر مانند فرهنگ هاي لغت و دايرت المعارف هاي مختلف و کتابها و مراجع مستند دیگر مراجعه کردم و در نهايت واژه ي مناسبي كه در اينجا می توانم پيشنهاد كنم، "فرا نرم گرايي" است. از آنجا که هر "نرم"ی ارزش نیست و به میزانی که دانش و آگاهی بشر ارتقا و گسترش یافته به همان میزان "نرم" ها و "هنجار" ها نيز دیگرگون شده و بنا به مختصات ساختاری در مناسبات انسانی شاهد تحول و تطبیق مناسب آن به اقتضا زمان بوده ايم، بنابراین به نظر می رسد این گروه انسانی، در قلمرو ماورای نرم های معمول جامعه ی امروز و نه حتا فردا - که ضرورتن ارزش محسوب نمی شوند- صميمانه  جاي مي گيرند، با تاكيد و تكيه بر این نکته که از ريشه ي واژه ي "فرا"، معناي "رو به پيش" "فراتر" و "برتر" استنباط می شود. اين بدان معناست كه نمي توان پديده هاي پيراموني را بر اساس كليشه هاي موجود ارزيابي كرد. ممکن است امري كه در گذشته معتبر بوده، امروزه از حيض انتفاع خارج باشد، چنانکه به تجربه بدفعات شاهد آن بوده ایم. هر نوع گرايش و هويت جنسي، (منهاي بيماري هاي جنسي كه منجر به آزار ديگري مي شوند) مطلقن جنبه ي حقوق بشري دارند. بايد جهاني بسازيم سرشار از صلح، دوستي، امنيت و درک و احترام متقابل، تا هر كس بتواند خود واقعي اش را آن گونه كه هست زندگي كند. ما حق نداريم، حق چگونه زیستن به انتخاب خویش را از كسي سلب كنيم و يا براي ديگري زندگي را بر مبنای ميل خود تفسیر و تعبیر كرده و کسی را بدان واداريم. اين ابتدايي ترين حق هر انسان آزاد و البته بزرگترین دستاورد بشری در عصر حاضر مي باشد. 
پيشنهاد و طرح مترادف "فرانرم گرایی" به منزله ی مطلق و منحصر به فرد معادل واژه ي "Queer" نيست، و به نظر من یکی از مناسب ترين مترادف ها نسبت به واژگان موجود می باشد که می تواند در تعبیر گرایشات و خصوصیات گوناگون جنسی و هویت های جنسیتی به کار رود.
نياز مبرم براي پاسخگويي به مقتضيات زمان ايجاب مي كند همپاي واقعيات و گسترش و تنوع پديده هاي پيراموني، زبان گفتاري مناسب و درخور آن ساخته و پرداخته شود تا بتوان روايت بخشي از جهان انساني را به سادگی آنچه که هست، فارغ از هرگونه توهين، نفرت و ترس (فوبیا) محقق ساخت. آشنایی با مقوله ی "فرانرم گرایی" و عبارات و اصطلاحات مربوط به آن، مستلزم ایجاد فرهنگ مناسب نوشتاری و گفتاری ست تا با استفاده ی از آن قادر باشیم بدور از هر گونه تنگ نظری، تحجر و ترس (فوبیا) در فضايي از همدلي و درك انساني به موضوع نزدیک شده و نسبت به شناخت یکی از مهمترین ابعاد وجودي بشر، یعنی گرايش های جنسی و هويت های جنسیتی در جامعه با شکستن تابوها اقدام کرده و آگاهی های لازم را در زمینه ي درک و فهم آن کسب نماییم. و همچنین در گذار این شناخت، فرايند پذیرش هرگونه تفاوت به منزله ی شاخصی مثبت در جهت غنا و سلامت روان هر چه بیشتر جامعه را تسهيل سازيم. در غير اين صورت، عدم شناخت و درك واقعيات موجود، صرفن راه به معضلی می برد که در روند آن، بخشی از افراد جامعه (فرانرم گرایان) برای در امان بودن، ناگزیر از پنهان کردن گرایش و سبک زندگی ی می شوند که در عین حال کاملن طبیعی و انسانی ست. این در حالی ست که نه تنها برای خودِ شخص عوارض منفی، آزارنده و رنج آور بوجود می آورد و لطمات روحی و روانی غیرقابل وصف ایجاد می کند، بلکه بی تردید منجر به برهم خوردن توازن در زندگی و مناسبات اجتماعی شده و تاثيرات مخرب متقابل بر اجتماع انساني می گذارد.  صداقت با خود و دنیای پیرامونی، گامی ست اساسی در جهت نیل به یک زندگی سالم، ذهنی فارغ از دغدغه های بی مورد و روابطی عاری از هر گونه تشویش و اضطراب های غیرضروری.
ماده دوم از اعلامیه جهانی حقوق بشر و همچنین مقررات ضد تبعیضی که در معاهدات بین‌المللی حقوق بشر وجود دارد از حق چگونه زیستن به انتخاب خود حمایت کرده‌اند. علاوه بر این ماده بیست و ششم از اعلامیه جهانی حقوق بشر اعلام می‌کند که هرکسی در برابر قانون مساوی و بدون هیچ تبعیضی به نحو برابر از حمایت قانون برخوردار است. منشور جهانی که برای گرایش جنسی و هویت جنسیتی شکل گرفته است اصول "یوگیاکارتا" نام دارد و مجموعه‌ای است از ۲۹ اصل که بر اساس موازین و قوانین بین‌المللی حقوق بشر و با توجه به تجربه‌های همجنسگرایان و موقعیت آنان نگاشته و قانونگذاری شده است.
تصویب اصول "یوگیاکارتا" در تاریخ هفت نوامبر ۲۰۰۷، در سازمان ملل متحد، و در نیویورک بوقوع پیوست و کشورهای آرژانتین، برزیل و اروگوئه از آن حمایت کردند. اصول اساسی و قابل توجهی که در اعلامیه ی سازمان ملل متحد در فرانسه آورده شده، صرفن مربوط به پایان دادن خشونت و مجازات اعدام علیه همجنسگرایان است و شامل اصولی چون به رسمیت شناختن حق ازدواج برای همجنسگرایان و یا تشکیل خانواده نمی‌شود. در واقع اصول "یوگیاکارتا" با قانونی کردن جنبه های دیگری از مناسبات انسانی فرانرم گرایان، اعلامیه ی فوق را کامل تر نمود.
اصول یوگیاکارتا به عنوان منشوری در راستای حقوق جهانی فرانرم گرایان از اهمیت خاصی برخوردار است. اینکه چرا این اصول یوگیاکارتا Yogyakarta نام گرفته است به این دلیل است که اجلاس مربوط به آن در یکی از شهرهای منطقه ی ویژه ی یوگیاکارتا در اندونزی برگزار شد. با به رسمیت شناختن روز جهانی مبارزه با هوموفوبیا توسط سازمان بهداشت جهانی پس از طرح اولیه‌ی این ایده در سال ۲۰۰۶، گروه برجسته‌ای از کار‌شناسان بین المللی حقوق بشر در نشستی در «یوگیاکارتا» در اندونزی به طرح مجموعه‌ای از اصول و قواعد بین المللی مرتبط به هویت و گرایش جنسی در پاسخ به خشونت و سوءاستفاده ی گسترده از حقوق بشر پرداختند. حاصل این نشست «اصول یوگیاکارتا» بود. 
اصول یوگیاکارتا در زمینه‌ی بکارگیری قوانین بین‌المللی حقوق بشر مربوط به گرایش جنسی و هویت جنسیتی، به وسیله‌ی ICJ و سرویس بین‌المللی حقوق بشر تهیه و تنظیم و به اتفاق آرا در نشست کارشناسان در یوگیاکارتای اندونزی در نوامبر ۲۰۰۶ تصویب شد.
متن کامل «اصول یوگیاکارتا» به هر شش زبان سازمان ملل متحد در سایت  yogyakartaprinciples.org به شکل فشرده و نیز در فرمت "پی دی اف" به اشتراک گذاشته شده است.

مهناز قِزِلٌو
دهم دسامبر دوهزار و سیزده – استکهلم

منابع:

   A History of Queer Minnesota" book talk and signing with Stewart Van Cleve at Magers & Quinn
    A Queer History of the United States, by Michael Bronski
     Encyclopedia Britannica
    Encyclopedia- Merriam-Webster
     Hidden from History: Reclaiming the Gay and Lesbian Past, by Martin Duberman, Martha Vicinus and George Chauncey
     www.icj.org
     Oxford Etymology Dictionary
     The American Heritage Dictionary
 Webster Etymology Dictionary
 www.yogyakartaprinciples.org